واژه Barista یکی از اصطلاحات پرکاربرد در دنیای قهوه است که امروزه تقریباً در تمام کشورهای جهان شناخته میشود. این کلمه اگرچه بهصورت کامل یک واژه انگلیسی محسوب میشود، اما ریشه آن به زبان و فرهنگ ایتالیا بازمیگردد. طبق منابع مختلف، استفاده مدرن از این واژه در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی، بهویژه از سال 1992، در ایتالیا و سپس در کشورهای انگلیسیزبان رواج پیدا کرد.
باریستا به فردی گفته میشود که در کافیشاپ یا کافهبار فعالیت دارد و مسئول تهیه و سرو نوشیدنیهاست. نکته مهم اینجاست که این واژه از نظر جنسیتی خنثی است و هم برای زنان و هم برای مردان به کار میرود. با این حال، در فرهنگ سنتی ایتالیا معمولاً باریستاها مرد بودهاند، هرچند امروزه این موضوع تفاوت چندانی ندارد.
ریشه ایتالیایی کلمه Barista
واژه باریستا در اصل از زبان ایتالیایی آمده و به معنای «بارمن» یا «متصدی بار» است. در ایتالیا، باریستا کسی است که در بار یا کافه کار میکند و انواع نوشیدنیهای الکلی و غیرالکلی، از جمله قهوه و اسپرسو، را سرو میکند.
در زبان ایتالیایی، این کلمه در حالت مفرد جنسیتخنثی دارد، اما در حالت جمع به دو شکل دیده میشود:
- Baristi برای جمع مذکر
- Bariste برای جمع مؤنث
در زبان انگلیسی، چه در حالت مفرد و چه در حالت جمع (Baristas)، این واژه کاملاً خنثی باقی مانده است. در کشورهای انگلیسیزبان، بهویژه ایالات متحده، مفهوم باریستا بهمرور محدودتر شد و بیشتر به فردی اطلاق گردید که نوشیدنیهای مبتنی بر قهوه و اسپرسو را تهیه میکند، نه نوشیدنیهای الکلی.
در ایران نیز برداشت رایج از باریستا دقیقاً همین تعریف است؛ یعنی فردی که مسئول آمادهسازی نوشیدنیهای گرم و سرد بر پایه قهوه در کافیشاپ است.
باریستا دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
برخلاف تصور عموم، شغل باریستا صرفاً فشار دادن چند دکمه روی دستگاه قهوهساز نیست. باریستاها معمولاً با دستگاههای اسپرسوساز صنعتی و تجاری کار میکنند که کار با آنها نیازمند مهارت، تمرین و دانش فنی است. بسیاری از این دستگاهها دستی یا نیمهاتوماتیک هستند و تنظیم عواملی مانند درجه آسیاب، میزان عصارهگیری و فشار آب به عهده باریستاست.
یک باریستای حرفهای باید بتواند خود را با عوامل متعددی تطبیق دهد؛ عواملی مانند نوع دانه قهوه، درجه رُست، شرایط آبوهوایی، رطوبت محیط و حتی سلیقه مشتری. این موارد تأثیر مستقیمی بر طعم نهایی قهوه دارند و نادیده گرفتن آنها میتواند کیفیت نوشیدنی را بهشدت کاهش دهد.
مهارتهای اصلی یک باریستا حرفهای
علاوه بر تهیه اسپرسو، باریستا وظایف و مهارتهای متنوعی دارد. از جمله:
- فومگیری صحیح شیر برای نوشیدنیهایی مانند لاته و کاپوچینو
- شناخت تفاوت نوشیدنیهای مبتنی بر اسپرسو
- آشنایی با روشهای دمآوری دستی مانند فرنچپرس و پور اور
- رعایت بهداشت، نظافت و استانداردهای کاری
در بسیاری از کافیشاپها، باریستا اولین فردی است که مشتری با او ارتباط برقرار میکند. به همین دلیل، مهارت ارتباط با مشتری و برخورد حرفهای بخش مهمی از این شغل به شمار میرود.
آموزش باریستا؛ تجربه یا یادگیری اصولی؟
برخی افراد مهارتهای باریستا را بهصورت تجربی و در محیط کار یاد میگیرند. اگرچه این روش ممکن است در کوتاهمدت پاسخگو باشد، اما معمولاً باعث ایجاد ایرادات پایهای در کار میشود. یادگیری اصولی شامل شناخت قهوه، کار با تجهیزات حرفهای، تنظیم صحیح دستگاهها و درک علمی عصارهگیری است.
باریستاهای حرفهای معمولاً سالها زمان صرف میکنند تا تکنیکهای خود را بهبود دهند. در بسیاری از کافیشاپهای حرفهای، باریستاهای باتجربه مسئول آموزش نیروهای جدید هستند، اما این آموزشها اغلب محدود بوده و همهجانبه نیست.
مسابقات باریستا و استانداردهای جهانی
علاقه باریستاها به پیشرفت مهارتهای خود باعث شکلگیری مسابقات حرفهای شد. معتبرترین آنها World Barista Championship است که هر سال در یک کشور برگزار میشود. در این مسابقات، شرکتکنندگان باید در مدت ۱۵ دقیقه، اسپرسو، نوشیدنی شیری و نوشیدنی خلاقانه را با استانداردهای بسیار دقیق آماده کنند.
تخصصهای پیشرفته در حرفه باریستا
برخی باریستاها پس از کسب مهارتهای پایه، در زمینههای خاصی تخصص پیدا میکنند؛ مانند لاته آرت، رُست قهوه، دمآوری سرد یا دانش عمیق قهوه. لاته آرت یکی از شناختهشدهترین این تخصصهاست که نیاز به کنترل دقیق شیر و تمرین مداوم دارد.
باریستا بودن تنها یک شغل ساده نیست، بلکه ترکیبی از مهارت فنی، دانش قهوه، دقت بالا و ارتباط مؤثر با مشتری است. آشنایی با منشأ باریستا و درک صحیح این حرفه، اولین قدم برای ورود آگاهانه به دنیای قهوه محسوب میشود. اگر به این مسیر علاقه دارید، یادگیری اصولی و حرفهای میتواند آینده شغلی شما را بهطور جدی متحول کند.
اگر بعد از خواندن این مقاله به دنیای قهوه و حرفه باریستا علاقهمند شدهاید و دوست دارید این مسیر را بهصورت اصولی و استاندارد شروع کنید، یادگیری از یک دوره آموزشی معتبر میتواند بهترین قدم باشد.
در دوره باریستا جینو کافه ، مهارتهای عملی تهیه اسپرسو، کار با تجهیزات حرفهای، شناخت قهوه و نوشیدنیهای کافیشاپی بهصورت کاربردی آموزش داده میشود تا بتوانید با آمادگی کامل وارد بازار کار شوید.
اگر به دنبال یادگیری واقعی، تمرین عملی و ورود حرفهای به شغل باریستا هستید، پیشنهاد میکنیم جزئیات دوره باریستا جینو را بررسی کنید و مسیر خود را آگاهانه انتخاب کنید.
 از کجا آمده است؟){kind=link}